Gerber, BOM ve CPL nedir? PCB üretimi ve dizgi dosyaları

PCB, baskılı devre kartıdır. Bileşenlerin karta yerleştirilip lehimlenmesi ise dizgidir. İlk siparişinizde hangi dosyanın kimden isteneceğini bilmek, eksiklerin sipariş öncesinde ortaya çıkmasını kolaylaştırır.

Gerber dosyası ne işe yarar, tek başına yeterli midir?

Gerber; bakır yolları, lehim maskesini ve kart üzerindeki yazıları üreticiye aktarır. Delme ve frezeleme verileri de Gerber biçiminde tanımlanabilir. Ucamco’nun format açıklaması bu kapsamı belirtir.

Gerber paketi teslim edilirken kartın dış sınırı, varsa iç boşaltmalar ve delik verileri ayrıca kontrol edilmelidir. Ekranda dış çerçevenin görünmesi, doğru üretim katmanında bulunduğunu tek başına göstermez.

Delikler sıklıkla ayrı Excellon dosyalarıyla iletilir. KiCad, Excellon veya Gerber X2 delik çıktısı üretebilir. KiCad üretim çıktıları bu seçenekleri açıklar.

Metal kaplı bağlantı delikleri ile metal kaplanmayacak mekanik deliklerin ayrımı anlaşılır olmalıdır. Slot, havşa veya özel frezeleme gerekiyorsa sipariş notuna bırakmak yerine ölçülü mekanik çizimle destekleyin.

Kart kalınlığı, katman sayısı, yüzey kaplaması ve bakır kalınlığı da netleşmelidir. Ucamco’nun Gerber Job biçimi, kalınlık ve yüzey gibi üretim özelliklerini makine tarafından okunabilir olarak aktarabilir.

Satın alma açısından hedef, açılabilen bir ZIP dosyası göndermekten fazlasıdır: Üreticinin dosyadan anladığı kart ile fiyatı verilen kart aynı olmalıdır.

BOM dosyasında hangi bilgiler bulunmalı?

BOM, malzeme listesidir. R1 veya C5 gibi referansları, üretici parça numarasını, kılıfı ve teknik tanımı ilişkilendirir.

Listeye kart başına adet, dizilecek/dizilmeyecek bilgisi ve varsa onaylanmış alternatifleri ekleyin. Satıcı stok kodu kullanıyorsanız bunu üreticinin parça numarasından ayrı sütunda tutun.

Örneğin yalnızca “10 kΩ direnç” yazmak, hangi parçanın alınacağını kesinleştirmez. Tolerans, güç, kılıf ve uygulamanın gerektirdiği diğer özellikler, seçilen parçanın teknik belgesiyle karşılaştırılmalıdır.

Parça değişikliği gerekiyorsa satın alma ekibiyle tasarım sorumlusu aynı kayıt üzerinden onay vermelidir. Ayrıntılı seçim adımları için BOM bileşen eşleştirme rehberini kullanabilirsiniz.

CPL dosyası hangi soruyu yanıtlar?

CPL, yerleşim listesidir; “pick and place” dosyası olarak da geçer. Her bileşenin referansını, X/Y konumunu, dönüş açısını ve kartın üst ya da alt yüzünde olduğunu belirtir.

Koordinat birimi ve açının hangi yönde pozitif sayıldığı üreticiden üreticiye değişebilir; dosyayı göndereceğiniz hizmetin kabul kuralını kontrol edin.

Alt yüz bileşenlerinde bakış yönü, aynalama ve açı yorumu özellikle doğrulanmalıdır. Bir üreticinin beklediği dönüşümün diğerinde de geçerli olduğunu varsaymayın; dosya şablonunu ve yerleşim önizlemesini birlikte kontrol edin.

Gerber, delik ve yerleşim çıktılarının koordinat başlangıcını tutarlı seçin. Kullanılan birimi de kayda yazın. Dosyalar ayrı sistemlerde hazırlanmışsa üretim onayından önce üst üste karşılaştırılmalarını isteyin.

Aynı bileşen BOM ve CPL’de nasıl eşleştirilir?

Aşağıdaki tablo yalnızca alanların ilişkisini gösteren temsili bir örnektir. Gerçek üretimde her dizilecek parça için onaylı parça numarası ve tasarımdan alınmış konum bilgisi gerekir.

Referans	BOM’daki kayıt	CPL’deki kayıt	Kontrol
R1, R2	Aynı onaylı direnç, kart başına 2 adet	R1 ve R2 için ayrı konum	İki referans da mevcut mu?
U1	Onaylı entegre, kart başına 1 adet	U1’in konumu, yüzü ve açısı	Birinci bacak doğru yönde mi?
C7	DNP: bu sürümde takılmayacak	Üreticinin DNP kuralına göre	Dizgi dışında kaldığı açık mı?

BOM’da aynı parçalar tek satırda gruplanabilir; yerleşimde ise her fiziksel konumun ayrı karşılığı gerekir. Bu yüzden BOM satır sayısı ile CPL satır sayısının eşit olması beklenmez.

Temsili hesap: Kart başına aynı parçadan 4 adet ve siparişte 100 kart varsa net ihtiyaç 400 adettir. Üretim firesi veya besleme için ek adet gerekiyorsa üretici bunu ayrıca belirtmelidir; keyfî bir yüzde eklemeyin.

DNP, “Do Not Populate”, yani parçanın takılmaması talimatıdır. BOM’dan satır silmek tek başına yeterince açık olmayabilir. Takılmayacak referansları ayrıca listeleyin ve üreticinin kabul biçimini kullanın.

KiCad, DNP işaretli parçaların yerleşim çıktısından çıkarılmasını seçenek olarak sunar; seçimin üreticiyle doğrulanmasını ister. Bu nedenle her projede otomatik olarak aynı filtreyi uygulamayın. KiCad yerleşim çıktıları.

Üreticiye gönderilecek paket nasıl kapatılır?

Gerber, delik, BOM, CPL ve montaj çizimini aynı tasarım revizyonundan hazırlayın. Dosya adlarında proje adıyla birlikte açık bir revizyon kullanın; “son”, “son2”, “gerçekson” gibi adlardan kaçının.

Kısa bir teslim notunda dizilecek kart adedini, tek veya çift yüz dizgiyi, DNP listesini, müşteri tarafından sağlanan parçaları ve istenen testleri belirtin. Hangi belgenin son onayı taşıdığı da açık olsun.

Parça numarası, kılıf veya yerleşim değişirse etkilenen çıktıları yeniden üretin. Önceki paketin kullanılmaması gerektiğini bildirin. Gönderimden önce dizgi öncesi kontrol listesini tamamlayın.

Glodely'de şu an PCB ve SMD stencil siparişi verebilirsiniz; bunlar için Gerber paketiniz yeterlidir, stencil açıklıkları pasta katmanından okunur. BOM ve CPL, dizgi (PCBA) hizmeti açıldığında istenecek.

Sık sorulan sorular

Gerber’den BOM çıkarılabilir mi?

Sıradan katman Gerber’lerinden eksiksiz satın alma listesi çıkarılacağı varsayılmamalıdır. Üretici parça numaralarını içeren BOM’u tasarım sorumlusundan ayrıca isteyin.

Boş PCB siparişinde CPL gerekir mi?

Bileşen yerleştirilmeyecekse CPL genellikle gerekmez. Kartın üretim dosyaları ve teknik özellikleri gerekir; kabul edilen dosya paketini üreticiyle doğrulayın.

CPL dosyasındaki sıfır derece her parçada aynı mı?

Hayır. Kılıfın kütüphanedeki başlangıç yönü ve üreticinin yorumlama yöntemi birlikte değerlendirilir. Özellikle kutuplu parçalarda montaj çizimiyle yön kontrolü yapın.

PDF veya kartın fotoğrafı üretim için yeterli mi?

Standart bir dizgi siparişinde yeterli değildir. Fotoğraf ve PDF açıklayıcı ekler olabilir; üretim ve yerleşim verilerinin yerini alacakları varsayılmamalıdır.

Kaynaklar

• Ucamco — Gerber Format — Erişim: 2026-10-07
• KiCad 9.0 — PCB Editor: üretim çıktıları, DNP ve DRC — KiCad 9.0 belgeleri; erişim: 2026-10-07