Yurt dışından aldığınız PCB'yi gider yazabilir misiniz?

Şirket adına yurt dışından PCB getiren ekiplerin çoğu gümrükte değil, muhasebede takılıyor. Kart gelir, mühendis memnundur, sonra mali müşavir sorar: bunun faturası nerede?

Kısa cevap: gider yazmak genellikle mümkün, KDV indirmek çoğu zaman değil. İkisi farklı şeyler ve bu ayrımı bilmemek, bir siparişin maliyetini sessizce %20 artırıyor.

İki ayrı soru

	Gider yazma	KDV indirimi
Neye bakar	Harcamanın ticari kazançla ilgisi	Ödenen KDV'nin usulüne uygun belgelenmesi
Yurt dışı invoice ile	Genellikle mümkün	Hayır — Türk KDV'si içermez
Maktu vergi ödendiyse	Maliyet unsuru olarak yazılabilir	Hayır
Yurtiçi e-fatura ile	Evet	Evet

Yurt dışı satıcının kestiği invoice bir Türk KDV belgesi değildir; içinde indirebileceğiniz bir KDV yoktur. O yüzden "faturam var" demek, "KDV'mi indirebilirim" demek anlamına gelmiyor.

Maktu vergi neden indirilemez?

Posta ve hızlı kargo rejiminde uygulanan tek ve maktu vergi, adı üstünde tektir: gümrük vergisi, KDV ve varsa ÖTV'nin yerine geçer. İçinde ayrıştırılmış bir KDV satırı yoktur.

KDV Kanunu'nun indirim hükümleri, indirilecek KDV'nin gümrük makbuzunda ayrıca gösterilmiş olmasını arıyor. Maktu vergide böyle bir satır oluşmadığı için indirim mekanizması çalışmaz.

Normal vergilerle beyanname düzenlendiğinde durum değişir: o beyannamede KDV ayrı bir kalem olarak tahakkuk eder ve gümrük makbuzuyla belgelenebilir. Ama bu yol, aşağıdaki şartla birlikte gelir.

"Ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen" şartı

Hızlı kargo şirketlerinin dolaylı temsilci sıfatıyla basitleştirilmiş beyan verebilmesi, gönderinin ticari miktar ve mahiyet arz etmemesine bağlıdır. Şirketinizin üretim veya Ar-Ge amacıyla düzenli olarak getirdiği kartlar bu tanıma girmez.

Yani şirket adına, düzenli PCB ithalatı için doğru yol basitleştirilmiş beyan değil, normal gümrük beyannamesidir — ve o da beraberinde ithalatçı kaydı, gümrük müşaviri ve gönderi başına sabit maliyetler getirir.

Bu maliyetlerin büyüklüğünü ayrı bir yazıda rakamlarıyla ele aldık: iki güncel şikâyet kaydında 622 TL ve 16,50 dolarlık siparişler için 3.985 TL müşavirlik ve 1.650 TL damga vergisi talep edilmiş.

Bu yüzden mühendisler kendi adlarına sipariş veriyor

Türk mühendislik forumlarında yıllardır tekrarlanan standart tavsiye şu: "şahsi olarak sipariş vereceksiniz." Deneyimli kullanıcılar kendi adlarını ve ev adreslerini kullandıklarını açıkça yazıyor.

Bu, bireysel kullanıcı için işe yarayan bir yöntem. Ama şirket için çözüm değil, sorunun kendisi:

• Harcama şirketin defterine hiç girmez
• Gider yazılamaz, KDV indirilemez
• Satın alma süreci belgelenemez, onay zinciri işlemez
• Ar-Ge merkezi ya da teknopark teşviklerinde harcamanın karşılığı gösterilemez
• Mühendis şirketin malzemesini kendi kredi kartıyla finanse eder

Yani ortada bir tedarik zinciri değil, bir çözümsüzlüğün etrafından dolaşma pratiği var.

Yurtiçi e-fatura neyi değiştirir?

Bir Türk şirketinden yurtiçi satın alma yaptığınızda tablo tamamen değişir:

• Fatura Türkiye'de, e-fatura veya e-arşiv olarak kesilir
• Üzerindeki %20 KDV ayrıca gösterilir ve indirilebilir
• Harcama şirketin adına, satın alma sürecine uygun şekilde belgelenir
• Ödeme TL yapılır; yurt dışı kart, kur farkı ve banka masrafı sorunu ortadan kalkar
• Gümrük, beyanname ve müşavirlik kalemleri sizin defterinize hiç girmez

Kurumsal alıcı için asıl fark burada. Fiyat karşılaştırması yaparken çoğu ekip yalnızca etikete bakıyor; oysa indirilebilir KDV, net maliyeti doğrudan etkiliyor.

Fiyat karşılaştırmasını doğru yapmak

Yurt dışından doğrudan getirmekle yurtiçi faturalı almayı karşılaştırırken şu kalemlerin hepsini aynı tarafa koyun:

1. Malın bedeli
2. Uluslararası kargo
3. Gümrük vergileri
4. Gönderi başına sabit gümrükleme masrafları (müşavirlik, damga, ardiye, terminal)
5. Kur farkı ve banka masrafı
6. İndirilemeyen KDV — çoğu hesapta unutulan kalem
7. Süreci yürüten mühendisin zamanı

Bu yedi kalemi topladığınızda çıkan rakam, "kapıda ödediğiniz fiyat"tır. Glodely'de sitede gördüğünüz fiyat zaten budur: üretim bedeli, ithalat ve gümrükleme, yurtiçi teslimat ve hizmet bedeli dahil, KDV hariç gösterilir — ve faturanız Türkiye'de kesilir.

Kartınızın kapıda fiyatını görmek için Gerber dosyanızı yükleyin; kayıt gerekmiyor, fiyat kalem kalem görünüyor.

Kaynaklar

• KDV Genel Uygulama Tebliği — Gelir İdaresi Başkanlığı
• Gümrük Kanunu'nun bazı maddelerinin uygulanması hakkında Karar, md. 126–128 — TUGEM
• Posta ve hızlı kargo taşımacılığında muafiyet ve kıymet — Genelge 2022/9 özeti, CNC Gümrük
• Cumhurbaşkanı Kararı 10813 — Alomaliye
• İthalattan alınan başlıca vergiler — Gümrük Rehberi

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı değildir. Şirketinizin özel durumu için mali müşavirinize danışın; tereddütlü konularda Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan özelge talep edilebilir.